กระชายดำ (โสมไทย, โสมกระชายดำ)
ชื่อสามัญ Black Galingale
มีชื่อวิทยาศาสตร์ Kaempferia parviflora Wallich. ex Baker. (ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์
K. rubromarginata (S.Q. Tong) R.J. Searle และ Stahlianthus
rubromarginatus S.Q. Tongl.)
สมุนไพรกระชายดำ มีชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ ว่า ขิงทราย (มหาสารคาม),
กะแอน ระแอน ว่านกั้นบัง ว่านกำบัง ว่านกำบังภัย ว่านจังงัง
ว่านพญานกยูง (ภาคเหนือ) เป็นต้น
ลักษณะของกระชายดำ
ต้นกระชายดำ มีถิ่นกำเนิดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
พบได้หนาแน่นในแถบมาเลเซีย สุมาตรา เกาะบอร์เนียว อินโดจีน และในประเทศไทย
และมีเขตการกระจายพันธุ์ทั่วไปในเอเชียเขตร้อน ในประเทศจีนตอนใต้ อินเดีย และพม่า
สำหรับประเทศไทยนั้นมีการปลูกกระชายดำมากในจังหวัดเลย ตาก กาญจนบุรี และจังหวัดอื่น
ๆ ทางภาคเหนือ โดยจัดเป็นไม้ล้มลุกมีอายุหลายปี
มีเหง้าอยู่ใต้ดิน เหง้ากระชายดำ นั้นมีลักษณะเป็นรูปทรงกลม เป็นปุ่มปมเรียงต่อกัน และมักมีขนาดเท่า ๆ กัน
มีหลายเหง้าและอวบน้ำ ผิวเหง้ามีสีน้ำตาลอ่อนถึงสีน้ำตาลเข้ม
และอาจพบรอยที่ผิวเหง้าเป็นบริเวณที่จะงอกของต้นใหม่
ส่วนเนื้อภายในของเหง้ามีสีม่วงอ่อน สีม่วงเข้ม ไปจนถึงสีม่วงดำ
เหง้ามีกลิ่นหอมเฉพาะตัว
และมีรสชาติขมเล็กน้อยโดยกระชายดําที่ดีนั้นจะต้องมีสีม่วงเข้มถึงสีดำ
กระชายดำเป็นพืชที่ชอบที่ร่ม ดินร่วนซุยหรือเป็นดินปนทรายที่มีการระบายน้ำได้ดี
ชอบอากาศหนาวเย็น และขยายพันธุ์ด้วยวิธีการแบ่งเหง้า
สามารถขยายพันธุ์ได้ตลอดทั้งปี
แต่ถ้าต้องการให้หัวหรือเหง้ามีคุณภาพต้องปลูกและเก็บเกี่ยวตามฤดูกาล
คือปลูกในช่วงเดือนเมษายนถึงเดือนพฤษภาคม
และเก็บเกี่ยวในช่วงเดือนธันวาคมถึงเดือนมกราคม
![]() |
| ที่มา http://frynn.com/ |
ใบกระชายดำ มีใบเป็นใบเดี่ยว ลักษณะเป็นรูปรีหรือรูปไข่ มีความกว้างประมาณ 5-10
เซนติเมตร และยาวประมาณ 10-15 เซนติเมตร
ปลายใบแหลม ขอบใบหยักตามเส้นใบ ผิว ใบเป็นร่องคลื่นตลอดใบตามแนวของเส้นใบ
ใบมีสีเขียวสด ส่วนโคนก้านใบมีลักษณะเป็นกาบหุ้มลำต้นไว้
ขอบก้านใบมีสีแดงตลอดความยาวของก้าน ส่วนกลางก้านเป็นร่องลึก
![]() |
| ที่มา http://frynn.com/ |
ดอกกระชายดำ ดอกออกเป็นช่อแทรกขึ้นมาจากโคนกาบใบ
ก้านช่อดอกมีความยาวประมาณ 5-6 เซนติเมตร
กลีบดอกที่ส่วนโคนเชื่อมเป็นหลอด ยาวประมาณ 3-3.2 เซนติเมตร
ที่ปลายแยกเป็นแฉก เกสรตัวผู้เป็นหมัน มีสีขาว ลักษณะเป็นรูปขอบขนาน
มีความกว้างประมาณ 3 มิลลิเมตร และยาวประมาณ 10-13 มิลลิเมตร ส่วนกลีบปากมีสีม่วง
![]() |
| http://frynn.com/ |
สรรพคุณของกระชายดำ
จากการค้นคว้าเอกสารงานวิจัยพบว่า นั้นมีสรรพคุณมากมาย และสามารถช่วยรักษาโรคต่าง ๆ ได้เกือบ 100 ชนิด
- ใช้เป็นยาอายุวัฒนะ ช่วยชะลอความแก่ มีคุณค่าทางคงกระพันชาตรี ด้วยการใช้เหง้านำมาหั่นเป็นแว่น แล้วนำไปตากแดดจนแห้ง นำมาบดให้เป็นผงละเอียดผสมกับน้ำผึ้งปั้นเป็นยาลูกกลอน ใช้กินเช้าเย็น
- ใช้เป็นยาบำรุงกำลัง ด้วยการใช้เหง้าผสมกับสมุนไพรชนิดอื่นเป็นยาดองเหล้า
- ว่านกระชายดำ สรรพคุณช่วยบำรุงธาตุในร่างกาย
- ช่วยบำรุงผิวพรรณของสตรีให้สวยสดใส ดูผุดผ่อง
- ช่วยบำรุงฮอร์โมนเพศชาย หากสุภาพสตรีทานแล้วจะช่วยปรับสมดุลของฮอร์โมนทางเพศ
- ช่วยเพิ่มสมรรถภาพทางเพศ บำรุงสมรรถภาพทางเพศชาย แก้กามตายด้าน ด้วยการใช้เหง้าสดนำมาดองกับเหล้าขาวและน้ำผึ้งแท้ (ในอัตราส่วน 1 กิโลกรัม : เหล้าขาว 3 ขวด : น้ำผึ้ง 1 ขวด) ดองทิ้งไว้ประมาณ 9-15 วัน แล้วนำมาใช้ดื่มวันละ 1-2 เป๊ก (กระชายดําไม่ได้เป็นยาปลุกอารมณ์ทางเพศ แต่ช่วยทำให้อวัยวะเพศชายแข็งตัวได้ง่ายและบ่อยขึ้น มีระยะเวลาในการแข็งตัวที่นานขึ้น และสำหรับผู้ที่ไม่ได้มีปัญหาดังกล่าวก็สามารถรับประทานเพื่อช่วยเพิ่มความแข็งแรงขึ้นได้)
- ช่วยกระตุ้นระบบประสาท บำรุงประสาท ทำให้ร่างกายกระชุ่มกระชวย
- ช่วยในการนอนหลับ แก้อาการนอนไม่ค่อยหลับในตอนกลางคืน ช่วยทำให้นอนหลับดีขึ้น
- ช่วยบำรุงหัวใจช่วยขยายหลอดเลือดหัวใจ แก้โรคหัวใจ
- ช่วยบำรุงโลหิตของสตรี
- ช่วยในระบบหมุนโลหิตของร่างกาย ทำให้โลหิตไหลเวียนได้ดีขึ้น
- ช่วยทำให้เจริญอาหาร
- ช่วยรักษาโรคความดันโลหิต รักษาสมดุลของความดันโลหิต
- ช่วยรักษาโรคเบาหวาน ช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือด
- ช่วยรักษาโรคภูมิแพ้
- ช่วยแก้หอบหืด
- ช่วยแก้อาการใจสั่นหวิว แก้ลมวิงเวียน
- เหง้าใช้ต้มดื่มแก้โรคตา ช่วยรักษาสายตา
- ช่วยรักษาแผลในช่องปาก ปากเป็นแผล ปากเปื่อย ปากแห้ง
- ช่วยแก้โรคตานซางในเด็ก แก้ซางตานขโมยในเด็ก
- ช่วยแก้อาการแน่นหน้าอก
- ช่วยรักษาโรคในช่องท้อง มีฤทธิ์ต่อต้านเชื้อแบคทีเรียในลำไส้
- ช่วยขับลม แก้อาการจุกเสียด
- ช่วยแก้อาการปวดท้อง ปวดมวนในท้อง อาการท้องเดิน หากมีอาการท้องเดินให้ใช้เหง้านำมาปิ้งไฟให้สุกแล้วนำมาตำให้ละเอียดใช้ผสมกับน้ำปูนใสแล้วคั้นเอาแต่น้ำมาดื่มครั้งละ 3-5 ช้อนแกงหลังจากการถ่ายเนื่องมีอาการท้องเดิน
- ช่วยรักษาโรคท้องร่วง
- ช่วยในการย่อยอาการ รักษาระบบการย่อยอาหารให้เกิดความสมดุล
- กระชายดำ สรรพคุณแก้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ
- ช่วยรักษาโรคบิด แก้อาการบิดเป็นมูกเลือด
- ช่วยรักษาโรคกระเพาะอาหาร อันเนื่องมาจากการรับประทานอาหารไม่เป็นเวลา
- ช่วยขับปัสสาวะ แก้อาการขัดเบา แก้ปัสสาวะพิการ
- ช่วยแก้อาการตกขาวของสตรี
- ช่วยขับประจำเดือน แก้อาการประจำเดือนมาไม่เป็นปกติของสตรี
- เหง้าใช้โขลกผสมกับเหล้าขาวคั้นเป็นน้ำดื่ม ช่วยแก้โรคมดลูกพิการ มดลูกหย่อนได้ (เหง้า)[1],[2]
- ช่วยแก้ฝีอักเสบ
- ช่วยรักษากลากเกลื้อน
- ช่วยแก้อาการปวดหลัง ปวดเมื่อยตามร่างกาย ปวดกล้ามเนื้อ และมีอาการเหนื่อยล้า (เหง้า)[1],[6],[7],[9]
- ช่วยรักษาโรคปวดข้อ
- ช่วยรักษาโรคเก๊าท์
- ช่วยแก้อาการเหน็บชา
- กระชายดำ สรรพคุณทางยาช่วยขับพิษต่าง ๆ ในร่างกาย
- ช่วยรักษาอาการมือเท้าเย็น
- กระชายดำมีฤทธิ์ในการช่วยรักษาเชื้อราที่เป็นสาเหตุทำให้เกิดโรคผิวหนัง
- เหง้าใช้ต้มกับน้ำให้ตรีหลังคลอดบุตรดื่ม จะช่วยขับน้ำนม รักษาอาการตกเลือด และช่วยทำให้มดลูกเข้าอู่เร็วขึ้น




ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น